نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسنده
استادیار آموزش زبان انگلیسی به غیرانگلیسی زبانان، کالج بین‌المللی، دانشگاه پایاپ، چیانگ‌مای، تایلند
چکیده
روش‌های نگارش دانشگاهی در نتیجه پذیرش سریع ابزارهای نگارش مبتنی بر هوش مصنوعی در آموزش عالی، به‌ویژه در زمینه آموزش زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی، دستخوش تغییرات قابل توجهی شده‌اند. با این حال، کمبود سواد هوش مصنوعی، نگرانی‌های اخلاقی و خودکارآمدی پایین در نگارش، استفاده مؤثر از این ابزارها را برای بسیاری از دانشجویان کارشناسی زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی در تایلند دشوار نموده است. این مطالعه روابط میان سواد هوش مصنوعی و استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی را با عملکرد ادراک‌شده در نگارش دانشگاهی بررسی می‌کند؛ در این میان، خودکارآمدی به‌عنوان متغیر میانجی و استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی به‌عنوان متغیر تعدیل‌گر مورد بررسی قرار گرفته‌اند. چارچوب نظری پژوهش بر نظریه شناختی-اجتماعی بندورا، چارچوب‌های معاصر سواد هوش مصنوعی و استانداردهای بین‌المللی اخلاق هوش مصنوعی استوار است. در این پژوهش از طرح کمی مقطعی با مشارکت ۴۰۱ دانشجوی کارشناسی زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی از چهار دانشگاه تایلند استفاده شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه هایی گردآوری شدند که عملکرد ادراک‌شده در نگارش دانشگاهی، خودکارآمدی، استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی و سواد هوش مصنوعی را اندازه‌گیری می‌کنند. روابط مستقیم، میانجی و تعدیل‌گر میان متغیرها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مورد آزمون قرار گرفتند. یافته‌ها نشان دادند که هم سواد هوش مصنوعی و هم استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی، رابطه‌ای مثبت و معنادار با عملکرد ادراک‌شده در نگارش دانشگاهی دارند. خودکارآمدی به‌طور جزئی اثرات استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی و سواد هوش مصنوعی بر عملکرد نگارشی را میانجی‌گری می‌کند. افزون بر این، استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی رابطه میان سواد هوش مصنوعی و عملکرد نگارشی را تقویت می‌کند. تحلیل‌های تکمیلی در سطح ابعاد فرعی نیز اهمیت مهارت‌های کاربردی و اعتمادبه‌نفس انطباقی، تعامل انتقادی و رفتار شفاف، و اعتمادبه‌نفس اساسی در نگارش را نشان دادند. این نتایج نشان می‌دهند که موفقیت در نگارش با پشتیبانی هوش مصنوعی مستلزم تلفیق مهارت فنی، تعامل اخلاقی و اعتمادبه‌نفس یادگیرنده است. این مطالعه بینش‌های آموزشی و تجربی مهمی برای ادغام اخلاق‌مدار هوش مصنوعی در آموزش عالی زبان انگلیسی به‌عنوان زبان خارجی ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
- سواد هوش مصنوعی
- استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی
- خودکارآمدی
- عملکرد نوشتاری آکادمیک
- دانشجویان کارشناسی زبان انگلیسی به عنوان زبان خارجی
موضوعات
Alavi, S., & Pakbaz, M. (2026). Authorship, authenticity, and academic integrity in the age of generative AI: Evidence from essay corpora. In 2026 Joint International Conference on Digital Arts, Media and Technology with ECTI Northern Section Conference on Electrical, Electronics, Computer and Telecommunication Engineering (ECTI DAMT & NCON) (pp. 258–262). IEEE. https://doi.org/10.1109/ECTIDAMTNCON67592.2026.11460049
Alghamdy, R. Z. (2023). Pedagogical and ethical implications of artificial intelligence in EFL context: A review study. English Language Teaching, 16(10), 87-98. https://doi.org/10.5539/elt.v16n10p87
Amini, M., Lee, K. F., Yiqiu, W., & Ravindran, L. (2026). Proposing a framework for ethical use of AI in academic writing based on a conceptual review: Implications for quality education. Interactive Learning Environments, 1–25. https://doi.org/10.1080/10494820.2025.2523382
Apridayani, A., & Teo, A. (2021). The interplay among SRL strategies, English self-efficacy, and English proficiency of Thai university students. Studies in English Language and Education, 8(3), 1123–1143. https://doi.org/10.24815/SIELE.V8I3.20213
Badpa, H., & Beikian, A. (2025). Evaluating overall quality and intercultural communicative competence in English academic writing textbooks: A comparative study of Iranian and international resources. Journal of Applied Linguistics and Applied Literature: Dynamics and Advances, 13(2), 131–154. https://doi.org/10.22049/jalda.2025.30314.1761
Bahremand, A., Fatehi Rad, N., & Jalali, V. (2026). Enhancing vocabulary, grammar, and discourse competence through AI-supported microlearning among EFL learners: A quasi-experimental study. Journal of Applied Linguistics and Applied Literature: Dynamics and Advances, 14(2), Online Publication. https://doi.org/10.22049/jalda.2026.31523.1980
Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
Dai, K., & Liu, Q. (2024). Leveraging artificial intelligence (AI) in English as a foreign language (EFL) class: Challenges and opportunities in the spotlight. Computers in Human Behavior, 159, Article 108354. https://doi.org/10.1016/j.chb.2024.108354
De Vleeschauwer, J. (2023). An investigation of the relationships among Thai EFL learners’ writing performance, self-efficacy, and anxiety. European Journal of English Language Studies, 3(1), 23–36. https://doi.org/10.12973/ejels.3.1.23
Eager, B., & Brunton, R. (2023). Prompting higher education towards AI-augmented teaching and learning practice. Journal of University Teaching and Learning Practice, 20(5), 1–19. https://doi.org/10.53761/1.20.5.02
Esmaeili, F., Behnam, B., & Ramazani, A. (2015). A study of relationship between emotional intelligence and writing ability. Journal of Applied Linguistics and Applied Literature: Dynamics and Advances, 3(1), 41–63. https://doi.org/10.22049/jalda.2018.13685
Feng, H., Li, K., & Zhang, L. J. (2025). What does AI bring to second language writing? A systematic review (2014–2024). Language Learning & Technology, 29(1), 1–27. https://doi.org/10.64152/10125/73629
Ferris, D. R., & Hedgcock, J. S. (2023). Teaching L2 composition: Purpose, process, and practice (4th ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003004943
Gayed, J. M., Carlon, M. K. J., Oriola, A. M., & Cross, J. S. (2022). Exploring an AI-based writing assistant’s impact on English language learners. Computers and Education: Artificial Intelligence, 3, Article 100055. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2022.100055
Geng, Q., Amini, M., Binti Hashim, S. N. A., & Zhu, M. (2024). The mediating roles of academic self-efficacy and learning interest in the relationship between teaching style and math behavior engagement among junior high school students in China. PLOS ONE, 19(10), Article e0311959. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0311959
Hair, J. F., Risher, J. J., Sarstedt, M., & Ringle, C. M. (2019). When to use and how to report the results of PLS-SEM. European Business Review, 31(1), 2–24. https://doi.org/10.1108/ebr-11-2018-0203
Hedgcock, J. S. (2005). Taking stock of research and pedagogy in L2 writing. In E. Hinkel (Ed.), Handbook of research in second language teaching and learning (pp. 597–613). Lawrence Erlbaum Associates. https://doi.org/10.4324/9781410612700
Hwang, G.-J., & Tu, Y.-F. (2021). Roles and research trends of artificial intelligence in mathematics education: A bibliometric mapping analysis and systematic review. Mathematics, 9(6), 584. https://doi.org/10.3390/math9060584
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). Guilford. https://www.guilford.com/books/Principles-and-Practice-of-Structural-Equation-Modeling/Rex-Kline/9781462551910
Krajka, J., & Olszak, I. (2024). Artificial intelligence tools in academic writing instruction: Exploring the potential of on-demand AI assistance in the writing process. Roczniki Humanistyczne, 72(6), 123–140. https://doi.org/10.18290/rh247206.8
Leki, I., Cumming, A., & Silva, T. (2008). A synthesis of research on second language writing in English. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203930250
Meniado, J. C., Huyen, D. T. T., Panyadilokpong, N., & Lertkomolwit, P. (2024). Using ChatGPT for second language writing: Experiences and perceptions of EFL learners in Thailand and Vietnam. Computers and Education: Artificial Intelligence, 7, Article 100313. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2024.100313
Mishra, P., & Koehler, M. J. (2006). Technological pedagogical content knowledge: A framework for teacher knowledge. Teachers College Record, 108(6), 1017–1054. https://doi.org/10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x
Neshkovska, S. (2025). The benefits and risks of AI-assisted academic writing: Insights from current research. ELOPE: English Language Overseas Perspectives and Enquiries, 22(1), 55–68. https://doi.org/10.4312/elope.22.1.55-68
Ng, D. T. K., Su, J., Leung, J. K. L., & Chu, S. K. W. (2024). Artificial intelligence (AI) literacy education in secondary schools: A review. Interactive Learning Environments, 32(10), 6204–6224. https://doi.org/10.1080/10494820.2023.2255228
Polrak, M., Kedcham, A., & Chansri, C. (2024). Metacognitive learning strategies and English language proficiency of EFL undergraduate science students: The mediating role of self-efficacy. PASAA: Journal of Language Teaching and Learning in Thailand, 69, 195–231. https://doi.org/10.58837/chula.pasaa.69.7
Samngamjan, N., Phettom, P., Sa-ngunsat, K., & Philuek, W. (2024). A survey study on AI literacy of Nakhon Sawan Rajabhat University’s digital technology teacher students in Thailand. Shanlax International Journal of Education, 13(1), 33–40. https://doi.org/10.34293/education.v13i1.8355
Selim, A. S. M. (2024). The transformative impact of AI-powered tools on academic writing: Perspectives of EFL university students. International Journal of English Linguistics, 14(1), Article 14. https://doi.org/10.5539/ijel.v14n1p14
Silva, T., & Leki, I. (2004). Family matters: The influence of applied linguistics and composition studies on second language writing studies—Past, present, and future. The Modern Language Journal, 88(1), 1–13. https://doi.org/10.1111/j.0026-7902.2004.00215.x
Silva, T., & Matsuda, P. K. (2001). On second language writing. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781410600899
Subaveerapandiyan, A., Kalbande, D., & Ahmad, N. (2025). Perceptions of effectiveness and ethical use of AI tools in academic writing: A study among PhD scholars in India. Information Development, 41(3), 728–746. https://doi.org/10.1177/02666669251314840
Subaveerapandiyan, A., Paladhi, M. M., & Maruthaveeran, V. (2024). Evaluating AI literacy proficiency among LIS researchers in ASEAN. Library Hi Tech News, 41(4), 6–8. https://doi.org/10.1108/LHTN-07-2023-0121
UNESCO. (2022). Recommendation on the ethics of artificial intelligence. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000381137
UNESCO. (2023). Guidance for generative AI in education and research. https://doi.org/10.54675/EWZM9535
UNESCO. (2024, December 12). Ethics of AI. https://www.unesco.org/en/articles/ethics-ai
Wang, Q., Wang, Y., & Amini, M. (2026). Associations of task technology fit and perceived usefulness with responsible generative AI use among university students. Scientific Reports, 16, Article 2759. https://doi.org/10.1038/s41598-025-32692-6
Worapongpat, N. (2025). Mindfulness in the use of artificial intelligence for learning among graduate students in private universities in Bangkok, Thailand. Asian Education and Learning Review, 3(2), Article 1. https://doi.org/10.14456/aelr.2025.6
Yan, D., Kasuma, S. A. A., & Amini, M. (2026). Revisiting dialogic feedback in the age of GenAI: An investigation into L2 writers’ feedback seeking interactions. In G. Durak, S. Çankaya, & M. Sharples (Eds.), Generative AI in education: Theories, applications, and ethical frontiers (pp. 261–281). Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-95-4871-2_14
Yung, K. W. H., & Cai, Y. (2020). Do secondary school-leaving English examination results predict university students’ academic writing performance? A latent profile analysis. Assessment & Evaluation in Higher Education, 45(4), 629–642. https://doi.org/10.1080/02602938.2019.1680951
Zhang, Q., Nie, H., Fan, J., & Liu, H. (2025). Exploring the dynamics of artificial intelligence literacy on English as a foreign language learners’ willingness to communicate: The critical mediating roles of artificial intelligence learning self-efficacy and classroom anxiety. Behavioral Sciences, 15(4), Article 523. https://doi.org/10.3390/bs15040523
Zhao, X. (2023). Leveraging artificial intelligence (AI) technology for English writing: Introducing wordtune as a digital writing assistant for EFL writers. RELC Journal, 54(3), 890–894. https://doi.org/10.1177/00336882221094089
Zou, X., Su, P., Li, L., & Fu, P. (2024). AI-generated content tools and students’ critical thinking: Insights from a Chinese university. IFLA Journal, 50(2), 228–241. https://doi.org/10.1177/03400352231214963
)