نوع مقاله : مصاحبه

نویسنده

دانشیار گروه ربان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان های خارجی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

بسیاری از صاحب­نظران معتقدند میان زبان و نوشتار زنان و زبان و نوشتار مردان، تفاوت وجود دارد. در این مقاله زبان زنانه و مردانه در رمان «شب‏های تهران» نوشتة غزاله علیزاده و «عزاداران بیل» نوشتۀ غلامحسین ساعدی بر اساس نظریه­های زبان­شناسان اجتماعی از منظر دستور زبان مقایسه شده است تا میزان تأثیر جنسیت نویسنده بر زبان داستان و میزان موفقیت نویسنده در ایجاد زبانی متناسب با جنسیت شخصیت­های هم­جنس و غیرهم­جنس­، ارزیابی شود. برای این منظور، زبان زنانه و مردانه در حیطۀ دستور زبان بر اساس متغیرهای زیر مورد بررسی قرار گرفت؛ واژگان از قبیل: دش­واژه­ها، سوگندواژه­ها، رنگ­واژه­ها و جملات از قبیل: تعدیل­کننده­ها و تصدیق­گرها. یافته­ها نشان می­دهد، زبان شخصیت­ها تحت تأثیر جنسیت نویسندگان قرار دارد و کلیشه­های زبان زنانه در این آثار با بسامد بیش­تری تکرار شده است. هم­چنین بر اساس متغیرهای فوق مشخص شد، نویسندگان از بسیاری جهات توانسته­اند زبانی متناسب با جنسیت شخصیت­ها ایجاد کند. در پاره­ای ­موارد که تناسبی بین زبان و جنسیت، به­ویژه در شخصیت­های زن دیده نمی­شود، بیشتر به دلیل روحیات نویسنده و تعمد اوست که خواسته زنان را در برابر سلطه­گری جامعة مردسالار حاکم فراهنجار نشان دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

Alizadeh, G. (1384). Tehran nights. Tehran: Toos, fourth edition [In Persian].
Amin, S. (1384).Contemporary Iranian literature. Tehran: Encyclopedia of Iranology [In Persian].
Bahmani Motlaq, Y.,& Bagheri.N. (1391).Comparison of women's language in the works of Simin Daneshvar and Jalal Al-Ahmad.Women and Culture Quarterly, 3(11), pp. 43-59 [In Persian].
Farsian, M.R. (1378).Gender in Vocabulary. Undergraduate Thesis. Tehran University [In Persian].
Ghafar Samar, R., & Alibakhshi, G. (2007). The gender linked differences in the use of linguistic strategies in face-to-face communication. Linguistics Journal, 3(3), 59-71.
Gomm, I. (1981). A study of the inferior image of the female uses of the English language as compared to that of the male. Unpublished B.A. dissertation, Edge Hill College, Ormskirk.
Jannejad, M. (1380). Language and Gender: Social linguistic research on linguistic differences between Iranian male and female speakers in conversational interaction. PhD Thesis, Tehran University [In Persian].
Mahwah, NJ: E., & Khosronejad, A. (2007). The role of gender on content analysis of English and Persian short stories. Trbiat Moallem University.
Modarresi, Y. (1387). An introduction to the sociology of language. Tehran: Institute of humanities and cultural studies. [In Persian].
Nemati, A.,& Bayer, M. J. (2007).Gender differences in the use of linguistic forms in the speech of men and women-A comparative study of Persian and English. Glossa, 3(1), pp. 185-201[In Persian].
Noushinfar, V. (1381). Language and gender. Journal of Birjand Faculty of Literature and Humanities, pp. 188-181[In Persian].
Saedi, G. (1386).Mourners of Bayal. Tehran: Negah. [In Persian].
Yazdani Khoram, M. (1388). They saw the world with their own eyes: on the occasion of the birthday of Sadegh Hedayat and Ghazaleh Alizadeh. Chelcheragh Magazine, 88, pp. 34-35[In Persian].